कपिलवस्तु, पकडी १ जेठ
मायादेवी गाउँपालिका गाउँकार्यपालिकाको कार्यालय, पकडी, कपिलवस्तुको विषय क्षेत्रगत रूपमा विनियोजित बजेट तथा खर्चको अवस्थाले विकास र सेवा प्रवाहका प्राथमिक क्षेत्रहरूलाई स्पष्ट रूपमा चित्रण गरेको छ। सार्वजनिक गरिएको गत आवको तथ्यांक अनुसार गाउँपालिकाले शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, सामाजिक समावेशीकरण तथा पोषण जस्ता क्षेत्रमा उल्लेख्य बजेट विनियोजन गरेको देखिन्छ भने अधिकांश क्षेत्रमा खर्च प्रगति पनि सन्तोषजनक रहेको पाइएको छ।
उपलब्ध विवरण अनुसार शिक्षा क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी २२ करोड ९३ लाख ७८ हजार रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको थियो। उक्त रकममध्ये १८ करोड ३२ लाख ३५ हजार ८ सय १६ रुपैयाँ ६५ पैसा खर्च भएको छ, जुन ७९.८८ प्रतिशत हो। बजेटको हिसाबले शिक्षा क्षेत्र गाउँपालिकाको प्रमुख प्राथमिकतामा परेको देखिए पनि खर्च प्रतिशत भने अन्य केही क्षेत्रको तुलनामा अपेक्षाकृत कम देखिएको छ। यसले शिक्षा क्षेत्रमा दीर्घकालीन योजना, पूर्वाधार विकास तथा कार्यक्रम कार्यान्वयनको स्वरूपका कारण खर्चको गति केही सीमित भएको संकेत गर्छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा ४ करोड ८१ लाख ९० हजार रुपैयाँ बजेट छुट्याइएकोमा ४ करोड ४४ लाख ८४ हजार ९९ रुपैयाँ खर्च भएको छ। ८५.१२ प्रतिशत खर्च प्रगतिले स्वास्थ्य सेवा विस्तार तथा नागरिक पहुँच सुधारका कार्यक्रम प्रभावकारी रूपमा अघि बढेको देखाउँछ।
कृषि क्षेत्रका लागि ८३ लाख ७५ हजार रुपैयाँ विनियोजन गरिएकोमा ७५ लाख ८६ हजार ४ सय ३४ रुपैयाँ खर्च भएको छ, जुन ९०.५८ प्रतिशत हो। उच्च खर्च प्रतिशतले कृषि उत्पादन वृद्धि, किसान लक्षित कार्यक्रम तथा अनुदान व्यवस्थापनमा गाउँपालिकाको सक्रियता देखाउँछ। ग्रामीण अर्थतन्त्रको मुख्य आधार कृषि भएकाले यस क्षेत्रको खर्च कार्यान्वयनलाई सकारात्मक रूपमा हेरिएको छ।
महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अपांगता भएका नागरिक सम्बन्धी क्षेत्रमा ७९ लाख २६ हजार रुपैयाँ बजेट मध्ये ६७ लाख २ हजार ६ सय २३ रुपैयाँ खर्च भएको छ। ८४.५७ प्रतिशत खर्चले सामाजिक संरक्षण र समावेशी कार्यक्रमहरू सञ्चालनमा गाउँपालिकाले निरन्तरता दिएको संकेत गर्छ।
त्यसैगरी बहुक्षेत्रीय पोषण कार्यक्रम तर्फ २२ लाख ६५ हजार रुपैयाँ बजेट मध्ये २२ लाख ५३ हजार ५ सय ८० रुपैयाँ खर्च भएको छ। ९९.४९ प्रतिशत खर्च प्रतिशत यस आर्थिक वर्षकै सबैभन्दा उच्च रहेको देखिन्छ। यसले पोषण कार्यक्रम योजनाबद्ध र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भएको सन्देश दिएको छ।
समग्र तथ्यांक हेर्दा मायादेवी गाउँपालिकाले विनियोजित बजेट कार्यान्वयनमा सन्तोषजनक प्रगति हासिल गरेको देखिन्छ। विशेषगरी पोषण, कृषि र स्वास्थ्य क्षेत्रमा उच्च खर्च प्रगति देखिँदा योजनाहरू कार्यान्वयनतर्फ केन्द्रित रहेको बुझिन्छ। यद्यपि शिक्षा जस्ता उच्च बजेट भएका क्षेत्रमा विनियोजनसँगै खर्चको प्रभावकारिता र नतिजामुखी कार्य सम्पादनलाई थप सुदृढ बनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
स्थानीय तहको विकास केवल बजेट विनियोजनले मात्र नभई , त्यसको प्रभावकारी उपयोग र नागरिकको जीवनस्तरमा देखिने परिणामले मापन हुने भएकाले आगामी दिनमा योजनाको गुणस्तर, पारदर्शिता र परिणाममुखी खर्च व्यवस्थापनमा थप ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
प्रतिक्रिया