कपिलवस्तु, २६ जेठ
स्थानीय तहको सफलता विकास निर्माणका योजनाले मात्र मापन हुँदैन, त्यसको आर्थिक व्यवस्थापन कति पारदर्शी, जिम्मेवार र सन्तुलित छ भन्ने विषयले पनि ठूलो अर्थ राख्छ। कपिलवस्तुको शुद्धोधन गाउँपालिकाले गत आर्थिक वर्षको आय–व्यय विवरण मार्फत वित्तीय अनुशासन, स्रोत व्यवस्थापन र खर्च नियन्त्रणमा उल्लेखनीय अभ्यास प्रस्तुत गरेको देखिएको छ।
गाउँपालिकाको वास्तविक आय र खर्चको विवरण अनुसार अधिकांश अनुदान तथा राजस्व स्रोतबाट प्राप्त रकम उद्देश्य अनुसार खर्च गरिएको छ भने केही शीर्षकमा बचत कायम राख्दै आगामी योजनाका लागि वित्तीय आधार समेत तयार गरिएको छ। आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म गाउँपालिकाले उल्लेख्य मौज्दात कायम राख्न सफल भएको तथ्यले यसको वित्तीय व्यवस्थापनलाई थप बलियो बनाएको छ।
संघीय सरकारबाट प्राप्त समानीकरण अनुदान गाउँपालिकाको प्रमुख आय स्रोतका रूपमा रहेको देखिन्छ। प्राप्त रकममध्ये अधिकांश खर्च भई केही रकम मौज्दात रहनुले अनुदानको प्रभावकारी उपयोगसँगै आवश्यक वित्तीय सन्तुलन कायम गरिएको संकेत गर्दछ। त्यस्तै, संघीय सशर्त अनुदान (चालु तथा पुँजीगत) र संघीय विशेष अनुदान अन्तर्गत प्राप्त रकम पूर्ण रूपमा खर्च गरिएको छ। यसले लक्षित कार्यक्रम तथा योजनाहरू कार्यान्वयनमा गाउँपालिका सक्रिय रहेको देखाउँछ।
प्रदेश सरकारबाट प्राप्त समानीकरण अनुदान अन्तर्गत पनि अधिकांश रकम खर्च भएको छ भने केही रकम मौज्दात रहेको छ। प्रदेशको सशर्त पुँजीगत अनुदान र समपुरक अनुदान शतप्रतिशत खर्च हुनु विकास निर्माणका कार्यक्रमहरू समयमै सम्पन्न गर्ने प्रयासको प्रमाणका रूपमा लिन सकिन्छ।
गाउँपालिकाको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको संघीय राजस्व बाँडफाँड र प्रदेश सवारीसाधन कर बाट प्राप्त आम्दानीको प्रभावकारी उपयोग हो। यी शीर्षकबाट प्राप्त रकममध्ये अधिकांश विकास तथा सेवा प्रवाहमा खर्च गरिएको छ भने केही रकम बचतका रूपमा रहेको छ। यसले स्थानीय तहले प्राप्त राजस्वलाई योजनाबद्ध ढंगले परिचालन गरेको देखाउँछ।
आन्तरिक आयबाट प्राप्त रकममध्ये खर्चपश्चात् पनि मौज्दात रहनुले स्थानीय राजस्व संकलन प्रणाली क्रमशः सबल बन्दै गएको संकेत गर्दछ। स्थानीय तहको दीर्घकालीन वित्तीय सुदृढीकरणका लागि आन्तरिक आय वृद्धि महत्वपूर्ण सूचक मानिन्छ।
गाउँपालिका अध्यक्ष कमलेश शरण चौधरी
यद्यपि गाउँपालिकाले अघिल्लो आर्थिक वर्षको भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको केही दायित्व पनि व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था रहेको देखिन्छ। स्थानीय सरकारका लागि यस्तो दायित्वलाई समयमै व्यवस्थापन गर्दै आगामी वर्षको बजेट कार्यान्वयनलाई थप प्रभावकारी बनाउनु चुनौती र अवसर दुवै हो।
समग्रमा, शुद्धोधन गाउँपालिकाको गत आर्थिक वर्षको आय–व्यय विवरणले स्रोत प्राप्ति र खर्चबीच सन्तुलन कायम गर्ने प्रयास स्पष्ट देखाउँछ। प्राप्त अनुदान तथा राजस्वलाई विकास, सेवा प्रवाह र जनहितका कार्यक्रममा उपयोग गर्दै मौज्दात समेत कायम राख्न सफल हुनु स्थानीय वित्तीय सुशासनको सकारात्मक संकेत हो। गाउँपालिका अध्यक्ष कमलेश शरण चौधरीले आर्थिक अनुशासन, योजनाबद्ध खर्च र आन्तरिक आय सुदृढीकरणको यो अभ्यासले आगामी वर्षहरूमा गाउँपालिकालाई अझ सक्षम, आत्मनिर्भर र परिणाममुखी स्थानीय सरकारका रूपमा स्थापित गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको बताउनु भयो ।
प्रतिक्रिया