मायादेवी गाउँपालिकामा सामाजिक विकासका सूचक कमजोर

कपिलवस्तु, २४ वैशाख

मायादेवी गाउँपालिका गाउँकार्यपालिकाको कार्यालय, पकडीले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ को सामाजिक विकास सूचकांकले समग्र सामाजिक क्षेत्रको अवस्था मिश्रित देखाएको छ। केही आधारभूत व्यवस्थापनमा प्रगति देखिए पनि बालमैत्री, पोषणमैत्री तथा वातावरणमैत्री शासनका महत्वपूर्ण सूचकहरू अझै कार्यान्वयन हुन नसकेको तथ्यांकले देखाएको छ।
तथ्यांक अनुसार गाउँपालिकामा बालमैत्री स्थानीय शासन, वातावरण मैत्री स्थानीय शासन, पोषणमैत्री वडा÷पालिका तथा पूर्ण संस्थागत प्रसुती घोषणा जस्ता महत्वपूर्ण सूचकहरू कार्यान्वयनमा आएका छैनन्। यी सूचकहरूको अभावले बाल अधिकार, मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य, पोषण अवस्था र दीगो वातावरणीय व्यवस्थापनमा चुनौती कायम रहेको संकेत गर्दछ।
बालमैत्री र पोषणमैत्री कार्यक्रम कार्यान्वयन नहुनुले बालबालिकाको समग्र विकासमा प्रत्यक्ष असर पर्ने देखिन्छ भने संस्थागत प्रसुती घोषणा नहुनुले सुरक्षित मातृत्व सेवामा पहुँच अझै सुदृढ गर्न आवश्यक रहेको देखाउँछ। यसले ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा विस्तार, जनचेतना अभिवृद्धि तथा पहुँच वृद्धि अपरिहार्य रहेको स्पष्ट पार्छ।
यद्यपि, गाउँपालिकाले केही क्षेत्रमा भने सकारात्मक प्रगति गरेको देखिन्छ। छाडा पशु व्यवस्थापन तथा फोहरमैला व्यवस्थापनको अवस्था सन्तोषजनक रहेको उल्लेख गरिएको छ, जसले स्थानीय स्तरमा आधारभूत व्यवस्थापनमा सुधार भएको संकेत गर्दछ। साथै, पूर्ण खोप घोषणा भएको तथ्यले बाल स्वास्थ्य सुरक्षामा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको पुष्टि गर्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार सामाजिक विकासका सूचकहरू सुधार गर्न गाउँपालिकाले समन्वयात्मक योजना, जनप्रतिनिधि र समुदायबीच सहकार्य तथा लक्षित कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। विशेष गरी बालमैत्री र पोषणमैत्री अभियानलाई प्राथमिकतामा राखी नीति, कार्यक्रम र बजेट विनियोजन प्रभावकारी बनाउनुपर्ने देखिँछ । आगामी दिनमा मायादेवी गाउँपालिकाले प्राप्त उपलब्धिलाई संस्थागत गर्दै बाँकी सूचकहरू कार्यान्वयनमा ल्याउन सके सामाजिक विकासमा उल्लेखनीय सुधार ल्याउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।